پنجشنبه, ۰۳ خرداد ۱۳۹۷

ورود کاربران

تفکر خلاق و منطقی

تفکر خلاق یعنی تفکری پر از تصویر. این نوع از تفکر ایده‌های جدید و راه‌های جدیدی برای نگاه به مسائل پدید می‌آورد. این تفکر میان مسائل یا ایده‌هایی که از پیش به هم مربوط نبوده‌اند، ارتباط برقرار می‌کند. این تفکر ناپیوسته و واگرا است. تفکر منطقی یا تحلیلی فرایندی قدم به قدم است. این تفکر مسیری پیوسته داشته و هر قدم آن به قدمی بعدی می‌رسد تا بالاخره، در حالت ایدئال، شما به تنها راهکار ممکن برسید. این نوع از تفکر را گاهی تفکر «همگرا» نیز می‌نامند؛ دوبونو آن را «تفکر عمودی» می‌خواند چرا که در آن شما مستقیم و روی یک خط از یک وضعیت اطلاعاتی به وضعیت بعدی می‌روید.

تفکر خلاقانه برتر از تفکر منطقی نیست. فقط متفاوت است. بهترین مدیران کسانی هستند که هم خلاق باشند و هم منطقی. هر چقدر هم که یک مدیر خلاق باشد باید درنهایتدست به تصمیم‌گیری بزند و برای اطمینان ازدرست بودن آن تصمیم،داشتن تفکری منطقی ضروری است آرتور کوستلر در کتاب عمل خلق فرایند خلاقیت را به عنوان فرایند «ترکیب» (bisociation) توصیف می‌کند: کنار هم گذاشتن دو واقعیت یا ایده غیرمرتبط با هم برای ایجاد ایده‌ای منفرد. تثبیت این رابطه یا ترکیب معمولا همراه با آزاد شدن تنش است. جرقه‌ای از روشنگری که منجر به یک فریاد «یافتم!» یا حداقل «آهان!» می‌شود.

 

موانع بر سر راه تفکر خلاق

موانع اصلی بر سر راه تفکر خلاق عبارتند از:

  • وقتی اجازه بدهید ذهنتان از یک الگوی مسلط پیروی کند. ذهن یک سیستم الگو‌دهی است و معنای این حرف این است که احتمال دارد شما در یک شیوه تثبیت شده برای نگاه کردن به مسائل گیر بیافتید. چیزی که بوبونو نام آن را «زندان مفهوم» یا «عامل افساری» می‌نامد.
  • محدود کردن رشد آزادانه ایده‌های خود با کشیدن مرزهای سفت و سختی که به عنوان شرایطی محدود کننده به آن‌ها نگاه می‌شود.
  • ناتوانی در شناسایی و بررسی فرضیات مطرح شده توسط شما برای حصول اطمینان از این امر که آن‌ها باعث جلوگیری از رشد و ایجاد ایده‌های جدید نمی‌شوند.
  • جایگزین‌های متضاد – نادیده گرفتن پیچیدگی‌های موجود در هر تصمیم و ساده کردن آن به یک وضعیت «این یا آن»، در حالی که ممکن است راه دیگری هم برای نگاه به مسئله وجود داشته باشد.
  • شرطی شدن و پذیرفتن نگاه ترتیبی بجای داشتن نگاهی جانبی و جستجو بدنبال «بهترین» ایده‌ها به جای جستجو بدنبال ایده‌های متفاوت.
  • تلاش کم برای به چالش کشیدن بدیهیات – همیشه وسوسه‌ای برای پذیرفتن ساده‌ترین راه‌حل وجود دارد.
  • ارزیابی بیش از حد سریع – پریدن به نتیجه‌گیری و اختصاص ندادن زمان کافی برای حرکت آزادانه ذهن در راستای یافتن راه‌های ممکن دیگر برای نگاه به مسائل.
  • گرایش به پیروی – دادن پاسخی که انتظارش می‌رود.
  • ترس از اینکه ایده شما احمقانه به نظر برسد یا رد شود.

 

چگونه توانایی تفکر خلاقانه را در خود رشد دهیم

اگر می‌خواهید تفکر خلاقانه‌تری داشته باشید، اولین کاری که باید بکنید تحلیل خود است. لیست موانع موجود بر سر راه خلاقیت را مرور کنید و از خود بپرسید «آیا این وضعیت در مورد من وجود دارد؟» اگر چنین بود، در مورد راه‌هایی فکر کنید که می‌توانید با آن‌ها بر مشکل غلبه کنید. تمرکز خود را بر روی موارد زیر بگذارید:

  • جدا و رها شدن از هرگونه محدودیت؛
  • بازکردن ذهن برای تولید ایده‌های جدید؛
  • رفتار مثبت؛
  • به تعلیق درآوردن تصمیم نهایی.

 

جداسازی

برای جدا شدن از قید و بندهایی که توانایی شما در تولید ایده‌های جدید را محدود می‌کنند باید:

  1. ایده‌های مسلطی که طرز تفکر شما را تحت تاثیر خود دارند شناسایی کنید.
  2. محدودیت‌هایی که در کارتان وجود دارد(برای مثال تجربیات گذشته، موارد مشابه، سیاست‌ها، فرایندها، قوانین) را مشخص کرده و تلاش کنید تا با پرسیدن چنین پرسش‌هایی از آن‌ محدودیت‌ها خارج شوید:
    • آیا این محدودیت‌ها منطقی هستند؟
    • آیا می‌توان روی تجربیات گذشته حساب کرد؟
    • در وضعیت جدید چه چیز تازه‌ای وجود دارد؟
    • آیا راه دیگری وجود دارد؟
  3. پیش‌فرض‌های خود را آشکار کرده و هرگونه پیش‌فرضی که باعث محدودیت شما برای رشد ایده‌های جدید می‌شود را به چالش بکشید.
  4. وضعیت‌های «این یا آن» را رد کنید.
  5. بطور مستمر بپرسید «چرا؟» (ولی یادتان باشد که اگر این پرسش را خیلی صریح و تند از دیگران بپرسید ممکن است آن‌ها را از خود دور کنید.)

 

تولید ایده‌های جدید

برای تولید ایده‌های جدید شما ابتدا باید ذهن خود را باز کنید. اگر همانطور که در بالا اشاره شد برخی از موانع موجود بر سر راه تفکر خلاقانه را از بین برده باشید، در جایگاه بهتری قرار خواهید گرفت تا بتوانید:

  • به موقعیت نگاهی جدید داشته و همه زوایا را مورد بررسی قرار دهید.
  • راه‌های جایگزین و مختلف متعددی را بدون آنکه به دنبال «بهترین راه» باشید 
  • به ناپیوستگی ترتیب دهید و با تلاش دقیق خود عادت‌ها را بشکنید. تکنیک‌های مورد استفاده برای روشن کردن جرقه اولیه ایده‌های جدید شامل این موارد می‌شوند:
    • تفکر آزاد و اجازه دادن به ذهن برای حرکت به سوی راه‌های جدید، و در بسیاری موارد، مسیرهای بی‌ربطی که باعث می‌شوند بتوانید نگاهی جدید به موقعیت داشته باشید؛
    • بصورت آگاهانه خود را در معرض الهامات و تاثیرات جدید قرار دادن. منابع چنین الهاماتی می‌توانند افراد، مقالات، کتاب‌ها و هر چیز دیگری که ممکن است به فهمی جدید  منجر شود هستند؛ حتی اگر ارتباط این موارد با موضوع در همان ابتدا مشخص نباشد؛
    • جابجا کردن خودتان یا افراد دیگر از یک مشکل به مشکلی دیگر؛
    • برنامه‌ریزی جلساتی برای بارورسازی مشترک ایده‌ها با افراد دیگر؛
    • استفاده از شباهت و قیاس برای رسیدن به ایده‌های جدید؛ این قیاس باید برآمده از مشکل موجود باشد.
    • «چارچوب‌بندی مجدد» (Re-framing)، یعنی قرار دادن مشکل در زمینه‌ای جدید برای دستیابی به درکی جدید.

 

دست به عمل مثبت بزنید

بدترین اشتباهی که ممکن است از شما سر بزند این است که ایده‌های جدید را خیلی سریع کنار بگذارید. همیشه خیلی راحت می‌توان ده راه برای «نه» گفتن به هر چیزی پیدا کرد. برای مثال:

  • کار نخواهد کرد؛
  • همین حالا هم داریم این کار را انجام می‌دهیم؛
  • قبلا امتحانش کرده‌اند و جواب نداده؛
  • عملی نیست؛
  • مشکل را حل نمی‌کند؛
  • ریسکش زیاد است؛
  • فقط روی کاغذ جواب می‌دهد؛
  • هزینه‌اش زیاد خواهد بود؛
  • باعث ناراحتی مشتری/رئیس/صنف/کارگران/سهام‌داران یا غیره می‌شود؛
  • اگر هم مشکلی را حل کند مشکلات اضافه‌ای به همراه خواهد داشت.

 آن‌ها را در همان ابتدای تولد خفه نکنید. خیلی راحت می‌شود گفت «نه»؛ مسخره کردن هر چیز جدید یا متفاوتی بسیار راحت است.

 

تصمیم نهایی را در تعلیق نگه دارید

در تفکر خلاقانه چیزی که اهمیت دارد نتیجه نهایی است و اگر می‌خواهید این نتیجه چیزی بکر و اصیل باشد نباید خیلی نگران مسیری که برای رسیدن به آن می‌پیمایید باشید. هیچ اشکالی ندارد اگر گاهی پایتان لغزید و جایی از مسیر را اشتباه رفتید؛ البته تا وقتی که این اتفاقات بصورت مستمر منجر به عقب افتادن و تاخیر نشوند و در نهایت به جای درستی برسید.

به خاطر داشته باشید که هرچقدر خلاقیت زیاد باشد، آنچه در نهایت انتخاب می‌کنید باید عملی و کارآمد باشد. تکنیک‌های افزایش خلاقیت به شما کمک می‌کنند تا ذهنتان را به نقاطی جدید ببرید، ولی در نهایت باید با فکری روشن و تحلیلی در مورد فواید و ضررهای راهبرد مورد نظر اندیشیده و پس از آن تصمیم نهایی را اتخاذ کنید.

 

نظر خود را بیان کنید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظرات شما پس تایید مدیریت نمایش داده میشود.
  • نظری پیدا نشد

درباره ما

کسب و کار ما مشخص است . آموزش  و مشاوره مهارت های نرم مدیریت ، مهارت های کسب و کار و مهارت های هوش مالی تخصص ماست.

محصولات ما به صورت تالیف و ترجمه انواع کتاب ، خدمات مشاوره حضوری ،آموزش های آنلاین ، محصولات صوتی و تصویری ،کارگاه ها و سمینار ها ،عرضه می شود.

 

تماس با ما

آدرس : سعادت آباد - بلوار پاکنژاد - خیابان شهید صبحی - پلاک 2 - واحد 1

تلفن : 22149617-021

فکس : 22149540-021

پیامک : 30008810149617

ایمیل : Info{at}modirsazan.com

مدیرسازان در شبکه های اجتماعی